बक्षीसपत्र (Gift Deed) व स्टॅम्प ड्युटी – संपूर्ण मार्गदर्शक
🏡 बक्षीसपत्र (Gift Deed) म्हणजे काय?
बक्षीसपत्र (Gift Deed) म्हणजे एखाद्या व्यक्तीने आपली मालमत्ता स्वेच्छेने व कोणत्याही मोबदल्याशिवाय दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावावर कायदेशीररीत्या हस्तांतरित करणे.
हे हस्तांतरण लिखित आणि नोंदणीकृत (Registered) असणे आवश्यक आहे.
![]() |
उदा. वडिलांनी मुलाच्या नावावर घर/जमीन करून देणे.
📜 बक्षीसपत्रासाठी आवश्यक अटी
देणारा (Donor) व घेणारा (Donee) दोघेही प्रौढ असावेत.
मालमत्ता देणाऱ्याच्या नावावर वैध असावी.
व्यवहार पूर्णपणे स्वेच्छेने असावा.
दस्त नोंदणी कार्यालयात रजिस्टर करणे बंधनकारक आहे.
💰 बक्षीसपत्रावर स्टॅम्प ड्युटी (Stamp Duty)
स्टॅम्प ड्युटी राज्यनिहाय बदलते. महाराष्ट्रातील सर्वसाधारण नियम:
🔹 1. नातेवाईकांमध्ये (Close Blood Relation)
उदा. आई-वडील, मुलगा/मुलगी, पती-पत्नी
👉 स्टॅम्प ड्युटी सवलतीत – साधारण ₹200 ते ₹500 (काही प्रकरणात नाममात्र शुल्क)
🔹 2. नातेवाईक नसल्यास
👉 बाजारमूल्याच्या सुमारे 3% ते 5% (राज्यानुसार बदल)
नोंदणी शुल्क (Registration Charges) वेगळे भरावे लागतात (साधारण 1%).
📝 बक्षीसपत्राची प्रक्रिया (Step-by-Step)
मालमत्तेचे बाजारमूल्य ठरवणे
योग्य स्टॅम्प ड्युटी भरणे
Gift Deed ड्राफ्ट तयार करणे
दोन साक्षीदारांसह सब-रजिस्ट्रार कार्यालयात नोंदणी
त्यानंतर 7/12 किंवा मालमत्ता नोंदीमध्ये फेरफार (Mutation) करणे
⚖️ महत्त्वाचे मुद्दे
एकदा बक्षीसपत्र नोंदणीकृत झाले की ते रद्द करणे कठीण असते.
मोबदला घेतल्यास तो Gift Deed न राहता Sale Deed मानला जाऊ शकतो.
भविष्यातील वाद टाळण्यासाठी कायदेशीर सल्ला घेणे योग्य.

टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा
पोस्ट आवडली असेल तर पेज ला लाईक करा शेअर करा