"फ्लॅट खरेदी करताना सेल डीड नोंदणीसाठी घ्यावयाची महत्त्वाची काळजी"

फ्लॅट खरेदी करताना सेल डीड करताना घ्यावयाची काळजी: संपूर्ण मार्गदर्शिका

फ्लॅट खरेदी करताना सेल डीड (Sale Deed) हा सर्वात महत्त्वाचा कायदेशीर दस्तऐवज आहे. हा करार विक्रेता आणि खरेदीदार यांच्यात होणाऱ्या व्यवहाराची अधिकृत नोंद असतो. सेल डीड नोंदणी करताना काही महत्त्वाच्या बाबींची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

---

1. सेल डीड म्हणजे काय?

सेल डीड म्हणजे मालमत्तेच्या विक्रीचा अधिकृत कायदेशीर करार.

हा दस्तऐवज खरेदीदाराला मालकी हक्क प्रदान करतो.

विक्रेत्याकडे कोणत्याही प्रकारचा कायदेशीर वाद नाही, याची खात्री यातून होते.

हा दस्तऐवज सब-रजिस्ट्रार ऑफिस मध्ये नोंदणी करणे अनिवार्य असते.

---

2. सेल डीड तयार करताना घ्यावयाची काळजी

✅ फ्लॅटचा मालकी हक्क (Title Verification)

विक्रेत्याचा मालकी हक्क (Ownership Title) तपासा.

जर फ्लॅट पुनर्विक्री (Resale) असेल, तर तो आधी कोणाच्या नावावर होता याची खात्री करा.

विक्रेत्याने बँकेकडून कर्ज घेतले असेल, तर ते क्लिअर केले आहे का, याची पडताळणी करा.

✅ ऑथोरायझेशन आणि बिल्डरची परवानगी

बिल्डरकडे RERA (Real Estate Regulatory Authority) नोंदणी आहे का?

स्थानिक प्राधिकरणाने (महानगरपालिका, नगर परिषद) बांधकाम परवाना (Building Approval) दिला आहे का?

ऑक्युपन्सी सर्टिफिकेट (Occupancy Certificate - OC) आणि कम्प्लेशन सर्टिफिकेट (Completion Certificate - CC) मिळाले आहे का?

✅ फ्लॅटवरील आर्थिक व कायदेशीर जबाबदाऱ्या

विक्रेत्याने फ्लॅटवरील सर्व टॅक्स, मेंटेनन्स आणि बिले भरली आहेत का?

नो ड्यूज सर्टिफिकेट (NOC) मिळाले आहे का?

फ्लॅट कोणत्याही बँकेकडे तारण (Mortgage) ठेवला आहे का?

---

3. सेल डीडमध्ये असावयाच्या महत्त्वाच्या बाबी

✅ खरेदीदार आणि विक्रेत्याचे संपूर्ण तपशील

विक्रेता आणि खरेदीदाराचे पूर्ण नाव, पत्ता, ओळखपत्र क्रमांक नोंदवा.

पॅन कार्ड आणि आधार क्रमांक आवश्यक असतो.

✅ फ्लॅटची सविस्तर माहिती

फ्लॅटचा संपूर्ण पत्ता, फ्लॅट नंबर, विंग, मजला, बिल्डिंगचे नाव.

गाळ्याचे क्षेत्रफळ (Carpet Area आणि Built-up Area).

गाळ्याची स्थिती: रिकामा आहे का, भाडेतत्त्वावर आहे का?

✅ मूल्य आणि पेमेंट पद्धत

फ्लॅटची एकूण किंमत किती आहे?

रक्कम कशी आणि कधी दिली जाणार आहे याचा स्पष्ट उल्लेख असावा.

अ‍ॅडव्हान्स पेमेंट आणि उर्वरित रक्कम कधी दिली जाणार आहे?

✅ स्टॅम्प ड्युटी आणि रजिस्ट्रेशन खर्च

स्टॅम्प ड्युटी आणि रजिस्ट्रेशन फी कोण भरत आहे?

व्यवहार कोणत्या दिवशी आणि कुठे नोंदवला जाणार आहे?

✅ फ्लॅटसोबत मिळणाऱ्या सुविधा आणि अधिकार

पार्किंग स्पेस मिळणार आहे का?

सोसायटीच्या सामान्य सुविधा (लिफ्ट, गार्डन, क्लब हाऊस) वापरण्याचा हक्क असेल का?

सोसायटीचे नियम आणि देखभाल खर्च स्पष्ट करणे आवश्यक आहे.

✅ हस्तांतरण आणि ताबा (Possession Date)

विक्रेत्याने फ्लॅट कधी हस्तांतरित करायचा?

उशीर झाल्यास कायदेशीर दंड किंवा अटी स्पष्ट हव्यात.

---

4. सेल डीड नोंदणी करताना घ्यावयाची काळजी

✅ कायदेशीर सल्ला घ्या

सेल डीड तयार करण्यासाठी अनुभवी वकील किंवा कायदेशीर तज्ञाचा सल्ला घ्या.

कोणत्याही अटी स्पष्ट नसतील, तर योग्य ती दुरुस्ती करून घ्या.

✅ साक्षीदार आवश्यक

सेल डीड नोंदणी करताना किमान दोन साक्षीदार असणे गरजेचे आहे.

साक्षीदार हे व्यवहाराशी संबंधित नसलेले विश्वसनीय लोक असावेत.

✅ रजिस्ट्रार ऑफिसमध्ये नोंदणी अनिवार्य

सेल डीड नोंदणी स्थानिक सब-रजिस्ट्रार ऑफिसमध्ये करावी लागते.

नोंदणीसाठी मूळ कागदपत्रे, स्टॅम्प ड्युटी पावती आणि ओळखपत्रे आवश्यक असतात.

✅ नोंदणी झाल्यानंतर फ्लॅटच्या मालकीचे हस्तांतरण

रजिस्ट्रेशन झाल्यानंतर सोसायटीकडे मालकाच्या नावाचा बदल (Name Transfer) अर्ज द्यावा.

महानगरपालिका किंवा नगरपालिका कडे प्रॉपर्टी टॅक्सच्या नावातील बदल करावा.

---

5. सेल डीड नोंदणी झाल्यानंतर पुढील प्रक्रिया

✅ सोसायटीला कळवा – नवीन मालकाचे नाव नोंदवण्यासाठी सोसायटीकडे अर्ज द्या.

✅ बँकेला माहिती द्या – जर गृहकर्ज घेतले असेल, तर बँकेला नोंदणी दस्तऐवज द्या.

✅ प्रॉपर्टी टॅक्स अपडेट करा – स्थानिक प्रशासनाकडे नाव बदलण्यासाठी अर्ज करा.

---

सारांश:

फ्लॅट खरेदी करताना सेल डीड हा सर्वात महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. तो तयार करताना आणि नोंदणी करताना वरील सर्व बाबींची काळजी घेतली तर भविष्यात कोणतेही कायदेशीर किंवा आर्थिक नुकसान होणार नाही.