"कमी-जास्त पत्रक : जमिनीच्या मोजणीतील बदलांची अधिकृत नोंद"

 कमी-जास्त पत्रक म्हणजे काय?

कमी-जास्त पत्रक हा एक महत्त्वाचा सरकारी दस्तऐवज आहे, जो जमिनीच्या मोजणीतील बदल, क्षेत्रफळातील वाढ-घट किंवा सुधारित मोजमाप याची अधिकृत नोंद ठेवतो.

जमिनीच्या मूळ क्षेत्रफळात काही तांत्रिक चूक, नवीन मोजणी किंवा शासकीय विकास प्रकल्पांमुळे बदल झाल्यास संबंधित राजस्व (महसूल) विभाग कमी-जास्त पत्रक जारी करते.

---

१) कमी-जास्त पत्रकाची माहिती

✔ मालकाचे नाव आणि गट क्रमांक

✔ मूळ क्षेत्रफळ आणि सुधारित क्षेत्रफळ

✔ जमिनीतील वाढ किंवा घट याचे कारण

✔ नवीन मोजणी अहवालावर आधारित सुधारित माहिती

✔ सरकारी शुल्क किंवा भरपाईची माहिती (लागू असल्यास)

---

२) कमी-जास्त पत्रक कधी तयार होते?

✅ नवीन मोजणीमुळे जमिनीचे क्षेत्रफळ बदलल्यास

✅ रस्ते, सरकारी योजना किंवा विकास प्रकल्पांमुळे जमिनीत घट/वाढ झाल्यास

✅ तांत्रिक चुका सुधारण्याकरिता

✅ सीमांकन (बांधावरून मोजणी) मध्ये तफावत आढळल्यास

---

३) कमी-जास्त पत्रकाचे महत्त्व

🔹 जमिनीच्या नवीन क्षेत्रफळाची अधिकृत नोंद मिळते.

🔹 खरेदी-विक्री व्यवहार करताना सुधारित माहिती मिळते.

🔹 वारसाहक्क, मिळकत कर आणि शासकीय योजनांसाठी आवश्यक.

🔹 बँकेकडून कर्ज घेण्यासाठी महत्त्वाचा दस्तऐवज.

---

४) कमी-जास्त पत्रक कसे मिळवावे?

1️⃣ संबंधित तलाठी किंवा तहसील कार्यालयात अर्ज सादर करावा.

2️⃣ नवीन मोजणी अहवालाच्या आधारे माहिती पडताळली जाते.

3️⃣ सरकारी शुल्क भरून अधिकृत प्रमाणपत्र मिळते.

4️⃣ ऑनलाइन महसूल विभागाच्या पोर्टलवर देखील उपलब्ध असते.

---

५) निष्कर्ष

कमी-जास्त पत्रक म्हणजे जमिनीच्या मोजणीतील बदलांची अधिकृत नोंद. हे खरेदी-विक्री, बँक कर्ज, शासकीय भरपाई आणि कायदेशीर बाबींमध्ये महत्त्वाचा दस्तऐवज मानले जाते.