"शेतकऱ्यांचा पीक विमा – कंपन्यांचा १० हजार कोटींचा नफा, शेतकऱ्यांचे हालच सुरूच!"

 शेतकऱ्यांच्या संरक्षणासाठी राबवण्यात आलेली पीक विमा योजना ही सुरुवातीला शेतकऱ्यांसाठी आशेचा किरण होती. पण कालांतराने ही योजना शेतकऱ्यांपेक्षा विमा कंपन्यांसाठी नफ्याचे साधन बनल्याचे दिसून येत आहे. कृषीमंत्री कोकाटे यांनी विधानसभेत दिलेल्या आकडेवारीनुसार विमा कंपन्यांनी गेल्या दोन-तीन वर्षांत तब्बल ९० हजार कोटींचा नफा कमावला आहे.

---

कंपन्यांचा प्रचंड नफा

विमा कंपन्यांनी शेतकऱ्यांकडून व सरकारकडून हप्ता वसूल करून मोठा नफा कमावला आहे.

५० टक्के ट्रिगर पिकांच्या आधारावर भरपाई दिली जाते, त्यामुळे बऱ्याच शेतकऱ्यांना विमा लाभ मिळतच नाही.

शेतकऱ्यांचे नुकसान प्रत्यक्षात मोठे असले तरी उपग्रह व हवामान अहवालाच्या आधारावर नुकसान कमी दाखवले जाते, अशी तक्रार शेतकऱ्यांची आहे.

---

शेतकऱ्यांची वास्तविकता

बऱ्याच शेतकऱ्यांना पीक नुकसानभरपाई वेळेत मिळत नाही किंवा अत्यंत कमी रक्कम मिळते.

शेतकऱ्यांनी विमा योजनेवर भरवसा ठेवला, परंतु कर्जबाजारीपणात वाढ झाली.

अनेक शेतकरी या योजनेला "कंपन्यांची लूट योजना" असे संबोधत आहेत.

---

सरकारची भूमिका व योजनांतील त्रुटी

सरकारने खरेदीसाठी २% आणि रोखीसाठी १.५% हप्ता निश्चित केला आहे.

तरीही विमा कंपन्यांच्या नफ्याचे प्रमाण प्रचंड वाढले आहे.

कोकणातील फळ संशोधन केंद्राला सरकारने नकार दिला असल्याने फळबागायतदार नाराज आहेत.

---

शेतकऱ्यांसाठी उपाययोजना

✔ सरकारी नियंत्रणाखाली विमा योजना आणणे.

✔ हवामान व उपग्रह सर्वेक्षणाऐवजी प्रत्यक्ष पंचनाम्यावर भर.

✔ शेतकऱ्यांना थेट बँक खात्यात भरपाई त्वरित जमा करणे.

✔ विमा कंपन्यांच्या नफ्यावर मर्यादा घालणे.

---

निष्कर्ष

पीक विमा योजना शेतकऱ्यांच्या आर्थिक सुरक्षिततेसाठी राबवली गेली असली तरी सध्या ती विमा कंपन्यांसाठी सुवर्णसंधी बनली आहे. शेतकऱ्यांना खरी मदत मिळावी यासाठी पारदर्शक व शेतकरीहिताचे बदल त्वरित गरजेचे आहेत.